Kunnen we onze kinderen nog wel voorbereiden op een toekomst die razendsnel verandert door kunstmatige intelligentie? Daniel Susskind, econoom, auteur en vader van drie kinderen, onderzoekt al vijftien jaar de impact van AI op werk en maatschappij. Waar AI voorheen een abstract studiedomein was, is het nu doorgedrongen tot zijn eigen huiskamer. Van het genereren van een kinderverhaal via ChatGPT tot het ontdekken dat een favoriete educatieve kinderpodcast volledig door AI is gemaakt: de technologie is alomtegenwoordig.
Ouders en docenten worstelen met de vraag hoe ze de nieuwe generatie moeten begeleiden. Het reflexmatige antwoord — AI verbieden of afstraffen op school — is volgens Susskind een gemiste kans. We bereiden kinderen immers niet voor op het verleden, maar op de wereld waarin ze daadwerkelijk gaan leven.
Het faillissement van 'future-proofing'
Pogingen om kinderen 'toekomstbestendig' te maken door specifieke vaardigheden aan te leren, blijken snel achterhaald. In 2013 verplichtte het Verenigd Koninkrijk programmeerles op de basisschool om kinderen voor te bereiden op de 21e eeuw. Vandaag de dag blijkt AI, zoals Claude en ChatGPT, juist uit te blinken in het schrijven van code. Zelfs ontwikkelaar Anthropic meldt dat het merendeel van de code voor hun AI-assistent Claude Code door AI zelf wordt gegenereerd.
In plaats van te gissen welke specifieke vaardigheden waardevol blijven, moeten we accepteren dat de toekomst onzeker is. De focus moet verschuiven naar een solide basis en aanpassingsvermogen.
Terug naar de basis
Uit PISA-onderzoek blijkt dat de lees- en rekenvaardigheid wereldwijd al jaren afneemt. In een tijdperk van AI is dat zorgwekkend. Geavanceerde vaardigheden rusten immers op deze basisprincipes. Bovendien zijn AI-systemen niet foutloos; ze hallucineren en maken soms simpele denkfouten. Susskind noemt ze "idiot savants". Om te beoordelen wanneer een AI-systeem gelijk heeft of de mist in gaat, is grondige basiskennis noodzakelijk.
Dat betekent overigens niet dat AI uit het klaslokaal geweerd moet worden. Creatieve toepassingen — zoals het genereren van gepersonaliseerde leesverhalen of interactieve historische kaarten bij klassieke boeken — kunnen het leren juist verrijken.
'Teach both, test both'
Voor een effectieve onderwijsstrategie kijkt Susskind naar het verleden. Toen de elektronische rekenmachine opkwam in de jaren 70, heerste er paniek over het verlies van hoofdrekenvaardigheden. Het Britse Cockcroft-rapport uit 1982 bood uitkomst: verdeel het wiskundeonderwijs in tweeën. Leer kinderen rekenen mét en zónder rekenmachine, en toets beide methoden.
Volgens Susskind moeten we hetzelfde principe hanteren voor AI: 'teach both, test both'. Door leerlingen zowel met als zonder AI-hulpmiddelen te onderwijzen én te toetsen, behouden ze essentiële basisvaardigheden én leren ze effectief en kritisch omgaan met de technologie van morgen.